دکتر محبوبه غریب لکی
Search
Close this search box.
پارگی زودرس کیسه آب جنین

 پارگی کیسه آب: علت‌ها، علائم و درمان

پارگی کیسه آب یکی از مهمترین اتفاقات در دوران بارداری است که می‌تواند تأثیرات مهمی بر روی سلامت مادر و جنین داشته باشد. این اتفاق می‌تواند به صورت طبیعی در زمان زایمان رخ دهد، اما گاهی نیز پیش از موعد اتفاق می‌افتد که نیاز به توجه و مراقبت ویژه دارد. در این مقاله، به بررسی علل، علائم، و روش‌های درمان پارگی کیسه آب می‌پردازیم.

01:53
truncate dir-rtl

دلیل پارگی کیسه آب

 کیسه آب چیست؟

کیسه آب، یا همان کیسه آمونیوتیک، کیسه‌ای حاوی مایع آمونیوتیک است که جنین را در طول دوران بارداری احاطه کرده و از آن محافظت می‌کند. این مایع نه تنها به عنوان یک محافظ فیزیکی عمل می‌کند، بلکه در تنظیم دمای جنین و تسهیل حرکت او نیز نقش دارد.

 دلایل مهم پارگی کیسه آب

پارگی کیسه آب می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

1. افزایش فشار داخل رحم: این وضعیت می‌تواند به علت چندقلویی، افزایش مایع آمونیوتیک، یا بزرگ بودن جنین باشد.

2. عفونت‌های واژینال و رحمی: عفونت‌های باکتریایی می‌توانند باعث ضعف و پارگی زودرس کیسه آب شوند.

3. ترومای شکمی: ضربه‌های شدید به شکم می‌تواند منجر به پارگی کیسه آب شود.

4. اختلالات ساختاری رحم یا کیسه آمونیوتیک: نقص‌های ساختاری در رحم یا کیسه آب می‌توانند خطر پارگی را افزایش دهند.

بیشتر بخوانید: زایمان سزارین

علل پاره شدن کیسه آب

چه کارهایی باعث پاره شدن کیسه آب می شود؟

پاره شدن کیسه آب (کیسه آمونیوتیک) معمولاً به طور طبیعی در زمان زایمان رخ می‌دهد، اما گاهی اوقات می‌تواند به طور پیش از موعد و به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. در اینجا برخی از عواملی که می‌توانند باعث پاره شدن کیسه آب شوند، آورده شده‌اند:

 ۱. عفونت‌های واژینال و رحمی

عفونت‌های باکتریایی و ویروسی در ناحیه واژن و رحم می‌توانند دیواره‌های کیسه آمونیوتیک را تضعیف کرده و باعث پارگی زودرس آن شوند. مراقبت‌های بهداشتی مناسب و درمان سریع عفونت‌ها می‌تواند به پیشگیری از این مشکل کمک کند.

 ۲. افزایش فشار داخل رحم

افزایش فشار در داخل رحم می‌تواند به دلایل مختلفی مانند چندقلویی، افزایش مایع آمونیوتیک (پلی‌هیدرامنیوس)، یا جنین بزرگ رخ دهد. این فشار اضافی می‌تواند باعث پارگی کیسه آب شود.

 ۳. فعالیت‌های فیزیکی شدید

فعالیت‌های فیزیکی شدید و بلند کردن اجسام سنگین می‌تواند به افزایش فشار روی رحم و در نتیجه پارگی کیسه آب منجر شود. بنابراین، توصیه می‌شود که زنان باردار از فعالیت‌های سنگین و فیزیکی شدید اجتناب کنند.

 ۴. ترومای شکمی

ضربه‌های شدید به شکم، مانند تصادف‌های رانندگی یا سقوط، می‌تواند باعث پارگی کیسه آب شود. مراقبت و احتیاط در فعالیت‌های روزانه برای جلوگیری از این نوع آسیب‌ها بسیار مهم است.

 ۵. ناهنجاری‌های ساختاری رحم یا کیسه آمونیوتیک

برخی ناهنجاری‌های ساختاری در رحم یا کیسه آمونیوتیک می‌تواند باعث افزایش خطر پارگی شود. این ناهنجاری‌ها ممکن است شامل نقص‌های ساختاری مادرزادی یا مشکلات ایجاد شده در طول بارداری باشد.

 ۶. سابقه پارگی زودرس کیسه آب

زنانی که در بارداری‌های قبلی خود پارگی زودرس کیسه آب را تجربه کرده‌اند، در معرض خطر بیشتری برای تجربه این مشکل در بارداری‌های بعدی هستند. این زنان باید تحت نظارت دقیق‌تری قرار گیرند.

 ۷. سیگار کشیدن و مصرف مواد مخدر

سیگار کشیدن و مصرف مواد مخدر می‌تواند باعث ضعف و تضعیف دیواره‌های کیسه آمونیوتیک شود و خطر پارگی زودرس را افزایش دهد. ترک سیگار و اجتناب از مصرف مواد مخدر در دوران بارداری بسیار مهم است.

 ۸. سن مادر

زنانی که در سنین کمتر از ۱۸ سال یا بالاتر از ۳۵ سال باردار می‌شوند، ممکن است بیشتر در معرض خطر پارگی کیسه آب باشند. نظارت و مراقبت دقیق‌تر در این گروه‌های سنی ضروری است.

علائم پارگی کیسه آب

 علائم پارگی کیسه آب

پارگی کیسه آب ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد که شایع‌ترین آن‌ها عبارتند از:

1. ترشح مایع آمونیوتیک: نشت مایع آمونیوتیک به صورت ناگهانی و با حجم زیاد یا به صورت تدریجی و کم می‌تواند یکی از مهم‌ترین علائم باشد.

2. کاهش حرکات جنین: در صورت کاهش حجم مایع آمونیوتیک، ممکن است حرکات جنین کمتر شود.

3. دردهای شکمی یا لگنی: برخی از زنان ممکن است درد یا فشار در ناحیه شکم یا لگن احساس کنند.

4. علائم عفونت: تب، ترشح‌های غیرطبیعی، یا درد هنگام ادرار می‌تواند نشانه‌های عفونت باشند که با پارگی کیسه آب همراه هستند.

 تشخیص پارگی کیسه آب

تشخیص پارگی کیسه آب معمولاً از طریق روش‌های زیر انجام می‌شود:

1. معاینه فیزیکی: پزشک با مشاهده ترشح مایع و بررسی دهانه رحم می‌تواند به پارگی کیسه آب مشکوک شود.

2. آزمایش نیترازین: این آزمایش با استفاده از یک نوار کاغذی pH انجام می‌شود. مایع آمونیوتیک معمولاً pH بالاتری نسبت به ترشحات واژینال دارد.

3. آزمایش فیرن: نمونه‌ای از مایع واژینال زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا الگوی خاصی که نشان‌دهنده مایع آمونیوتیک است مشاهده شود.

4. سونوگرافی: این روش به پزشک کمک می‌کند تا حجم مایع آمونیوتیک را ارزیابی کند و جنین را بررسی نماید.

 درمان پارگی کیسه آب

درمان پارگی کیسه آب بستگی به زمان بارداری و وضعیت مادر و جنین دارد:

1. پارگی قبل از ۳۷ هفته: در این صورت، پزشکان معمولاً تلاش می‌کنند تا بارداری را تا حد امکان به تأخیر بیندازند تا جنین زمان بیشتری برای رشد داشته باشد. ممکن است از آنتی‌بیوتیک‌ها برای جلوگیری از عفونت و کورتیکواستروئیدها برای تسریع رشد ریه‌های جنین استفاده شود.

2. پارگی پس از ۳۷ هفته: در این صورت، زایمان معمولاً توصیه می‌شود تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.

3. عفونت‌های همراه با پارگی: در صورت وجود عفونت، درمان فوری با آنتی‌بیوتیک‌ها و احتمالاً زایمان اضطراری ضروری است. اگر وسعت عفونت زیاد باشد برای جلوگیری از ورود عفونت به خون زایمان طبیعی انجام می شود. تشخیص نوع زایمان بسته به شرلیط بیمار و تشخیص پزشک دارد.

 پیشگیری از پارگی کیسه آب

پیشگیری از پاره شدن کیسه آب به طور کامل ممکن نیست، اما با رعایت برخی نکات می‌توان خطر آن را کاهش داد:

1. مراقبت‌های پیش از بارداری: بررسی و درمان عفونت‌های احتمالی پیش از بارداری می‌تواند به کاهش خطر پارگی کیسه آب کمک کند.

2. مراقبت‌های دوران بارداری: پیگیری منظم با پزشک، رعایت نکات بهداشتی، و اجتناب از فعالیت‌های خطرناک می‌تواند موثر باشد.

3. تغذیه مناسب: تغذیه سالم و متعادل می‌تواند به سلامت عمومی بدن و تقویت ساختارهای حیاتی مانند کیسه آمونیوتیک کمک کند.

بعد از پاره شدن کیسه آب چقدر وقت داریم؟

پاره شدن کیسه آب نشانه‌ای از نزدیک بودن زمان زایمان است. مدت زمانی که بعد از پاره شدن کیسه آب برای اقدام به زایمان در اختیار دارید، به شرایط خاص هر بارداری و وضعیت سلامت مادر و جنین بستگی دارد.

پاره شدن کیسه آب پیش از ۳۷ هفته: اگر کیسه آب قبل از هفته ۳۷ بارداری پاره شود، به این وضعیت زایمان زودرس گفته می‌شود. در این حالت، پزشکان ممکن است تلاش کنند تا بارداری را تا حد امکان به تأخیر بیندازند تا جنین زمان بیشتری برای رشد و تکامل داشته باشد. اقدامات معمول شامل تجویز آنتی‌بیوتیک برای جلوگیری از عفونت و کورتیکواستروئید برای تسریع رشد ریه‌های جنین است.

پاره شدن کیسه آب پس از ۳۷ هفته: در صورتی که کیسه آب بعد از هفته ۳۷ بارداری پاره شود، معمولاً زایمان در فاصله ۲۴ ساعت بعد انجام می‌شود تا از خطرات احتمالی مانند عفونت جلوگیری شود.

زنده ماندن جنین بعد از پارگی کیسه آب

پاره شدن کیسه آب در دوران بارداری ممکن است یک وضعیت بحرانی باشد که نیاز به توجه فوری پزشکی دارد. بقاء و سلامت جنین پس از پاره شدن کیسه آب به عوامل متعددی بستگی دارد که در زیر به آن‌ها پرداخته شده است:

 ۱. زمان بارداری در هنگام پارگی کیسه آب

قبل از ۳۷ هفته: اگر کیسه آب قبل از هفته ۳۷ بارداری پاره شود، به آن پارگی پیش از موعد  گفته می‌شود. در این حالت، جنین هنوز کامل رشد نکرده و نیاز به مراقبت‌های ویژه دارد. پزشکان معمولاً تلاش می‌کنند تا بارداری را به تأخیر بیندازند تا جنین زمان بیشتری برای رشد داشته باشد. با تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها برای جلوگیری از عفونت و کورتیکواستروئیدها برای تسریع رشد ریه‌های جنین، شانس بقاء افزایش می‌یابد.

بعد از ۳۷ هفته: اگر کیسه آب پس از هفته ۳۷ بارداری پاره شود، به آن پارگی طبیعی گفته می‌شود و زایمان معمولاً در طی ۲۴ ساعت انجام می‌شود. در این مرحله، جنین به اندازه کافی رشد کرده و احتمال بقاء بسیار بالاست.

 ۲. مراقبت‌های پزشکی بعد از پارگی کیسه آب

– نظارت مستمر: پس از پارگی کیسه آب، نظارت دقیق پزشکی ضروری است. مانیتورینگ مداوم وضعیت جنین و مادر می‌تواند به شناسایی مشکلات احتمالی و اقدام به موقع کمک کند.

– درمان‌های پیشگیرانه: تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها برای جلوگیری از عفونت و داروهای تسریع‌کننده رشد ریه‌های جنین می‌تواند نقش مهمی در افزایش شانس بقاء جنین داشته باشد.

۳. وضعیت سلامت مادر

سلامت عمومی مادر و عدم وجود عفونت یا مشکلات پزشکی دیگر می‌تواند تأثیر زیادی بر بقاء جنین داشته باشد. عفونت‌های رحمی پس از پارگی کیسه آب می‌تواند خطرناک باشد و نیاز به درمان فوری دارد.

۴. سطح مایع آمونیوتیک

حجم مایع آمونیوتیک پس از پارگی کیسه آب می‌تواند تأثیر زیادی بر بقاء جنین داشته باشد. اگر نشت مایع به حدی باشد که جنین به طور کافی محافظت نشود، ممکن است نیاز به مداخلات پزشکی فوری باشد.

۵. وضعیت و رشد جنین

وضعیت جنین، از جمله وزن، رشد و سلامت عمومی او، می‌تواند تعیین‌کننده شانس بقاء پس از پارگی کیسه آب باشد. در صورت وجود مشکلات جدی مانند ناهنجاری‌های ساختاری، خطرات افزایش می‌یابد.

زنده ماندن جنین پس از پارگی کیسه آب به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل زمان پارگی در دوران بارداری، مراقبت‌های پزشکی، وضعیت سلامت مادر و جنین، و سطح مایع آمونیوتیک است. با مراقبت‌های مناسب و نظارت پزشکی دقیق، شانس بقاء جنین می‌تواند به طور قابل توجهی افزایش یابد. در صورت بروز هرگونه علائم پاره شدن کیسه آب، مهم است که سریعاً به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید تا اقدامات لازم انجام شود.

 نتیجه‌گیری

پارگی کیسه آب یکی از مسائل حیاتی در دوران بارداری است که نیاز به تشخیص و درمان سریع دارد. با آگاهی از علائم و علل این وضعیت، می‌توان به موقع اقدام‌های لازم را انجام داد و از مشکلات جدی‌تر جلوگیری کرد. همچنین، رعایت نکات پیشگیرانه و مراقبت‌های مناسب می‌تواند به حفظ سلامت مادر و جنین کمک کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط