دکتر محبوبه غریب لکی
Search
Close this search box.
زایمان -طبیعی

زایمان طبیعی و هر چیزی که درباره آن باید بدانید.

زایمان طبیعی، یا همان زایمان واژینال، فرآیندی است که در طی آن نوزاد از رحم مادر به دنیا می‌آید. این فرآیند از شروع کمال‌ترین قرار داشتن گردن رحم (دیلیتیشن) و افتادن سر جنین به ناحیه پایین‌تر رحم (انگیختگی) آغاز می‌شود

در این مقاله با ما همراه باشید تا در مورد مراحل و مزایای زایمان طبیعی اطلاعات بیشتری کسب کنید.

زایمان -طبیعی

نشانه های زایمان طبیعی

  • انقباض های رحمی نشانه ‌ای از نزدیک شدن زمان زایمان طبیعی هستند. این انقباض ها معمولاً به صورت متناوب و منظم رخ می‌دهند و باعث تنگ شدن و تقویت شدن رحم می‌شوند.
  •  ترشح مایع آمنیوتیک از رحم یا همان پارگی کیسه آب، نشانه آغاز زایمان خواهد بود.
  • قبل از شروع زایمان، برخی زنان ممکن است احساس تغییرات عصبی و روحی و ضربان قلب بالا داشته باشند. این شامل اضطراب، هیجان، خواب نامنظم و تمایل به تمرکز بر روی نحوه انجام زایمان طبیعی است.
  • نوزاد موقعیت خود را تغییر داده و ممکن است حتی بچرخد. نوزاد از بالا به سمت پایین و نزدیکی دهانه رحم حرکت می‌کند.

بیشتر بخوانید: تفاوت زایمان طبیعی و سزارین!!! کدام روش بهتر است؟

مراحل زایمان طبیعی

به طور کلی بانوانی که قصد انجام زایمان طبیعی دارند، علاقمند هستند تا مراحل این نوع زایمان را بشناسند. در ادامه به تمامی این مراحل اشاره خواهیم داشت:

مرحله ابتدایی:

از چندین ساعت تا چندین روز قبل از زایمان از نوع طبیعی، رحم در فرآیند آماده شدن برای زایمان قرار می‌گیرد و به آرامی شروع به باز شدن می‌کند. این مرحله در ابتدا برای بانوان با کمی درد همراه است زیرا پوست دهانه رحم به آرامی کشیده خواهد شد و در حالت غیر معمول قرار خواهد گرفت.

مرحله درد فعال:

این مرحله که به فاز فعال معروف است، با درد بیشتری برای خانم ها همراه بوده زیرا دهانه رحم به مقادیر بیشتری باز خواهد شد و با فشار همراه می‌شود. در این فاز با استفاده از داروهایی خاص، به باز شدن دهانه رحم کمک خواهند کرد تا فشار به مقدار کمی از روی مادر کاسته شود.

در این مرحله، اندازه دهانه رحم در هر لحظه که اندازه گیری شود، نیز بیشتر باز شده است زیرا نیروی قوی بر این بخش متمرکز است. درد های فعال به ور متناوب برای مادر وجود دارد و گاهی ممکن است که برای مدت کوتاهی قطع شوند.

بیشتر بخوانید: سونوگرافی بارداری؛ انواع سونوگرافی حاملگی

فشار آوردن و تولد نوزاد:

در واقع دهانه رحم به باز ترین حالت خود رسیده که نوزاد شروع به خارج شدن از این ناحیه خواهد کرد. در این مرحله نهایی، خانم ها اظهار دارند که فشار بسیار زیادی را بر ناحیه لگن خود احساس می‌کنند اما با خروج نوزاد از رحم نیز این فشار به یکباره پایان می‌یابد. برای کاهش درد زایمان طبیعی می توانید زایمان طبیعی با بی حسی لپیدورال انجام دهید.

خروج جفت:

آخرین مرحله بعد از تولد نوزاد، خروج جفت از بدن مادر است که به کمک فشار از طرف مادر و همراهی دکتر زنان انجام می‌شود. بعد از خروج جفت، خانم ها انقباضات زیاد و مداوم را در رحم خود احساس می‌کنند که به جهت تنگ شدن عضلات رخ می‌دهد.

مزایای زایمان طبیعی

شاید این مورد برای برخی بانوان عجیب باشد که زایمان طبیعی چه مزایایی می‌تواند داشته باشد؟ در این بخش به برخی از متداول ترین آن ها اشاره خواهیم داشت:

  • معمولاً زمان نقاهت کمتری نسبت به زایمان سزارین دارند و مادر به سرعت به فعالیت‌های روزمره خود برمی‌گردند.
  • بعد از زایمان طبیعی دچار درد های شدید نخواهید بود و می‌توانید به مراتب به فعالیت های روزمره سبک خود بپردازید.
  • معمولاً احساس ارتباط نزدیکتر و تماس بیشتر با نوزاد خود را تجربه می‌کنند و می‌توانند بلافاصله نوزاد خود را به آغوش بگیرند.
  • خونریزی بعد از زایمان، عفونت جراحی، زخم‌ های عمل و اسکار، عوارض تهوع و استفراغ بعد از بیهوشی زایمان، عوارض تنفسی و ….  در زایمان طبیعی کمتر دیده می‌شود.

بیشتر بخوانید: تغذیه در بارداری و نقش آن در سلامت مادر و جنین

معایب زایمان طبیعی

به طور کلی زایمان طبیعی هم مانند زایمان سزارین دارای معایبی است که در ادامه به برخی از آن ها اشاره خواهیم داشت:

  • درد شدید و مداوم
  • خونریزی از رحم
  •  گشادی دهانه واژن
  • نیاز به استراحت چندین هفته ای
  • ترشحات و خونریزی بعد از زایمان
  • استفاده از فورسپس برای کمک در جابجایی جنین

بیشتر بخوانید: وزن طبیعی جنین در بارداری و جدول وزن جنین

اقدامات قبل از زایمان طبیعی

قبل از زایمان طبیعی بدن باید شرایط مناسب برای تولد نوزاد به طور طبیعی داشته باشد و همچنین آماده سازی شده باشد. برخی اقدامات رایج مهم قبل از زایمان طبیعی که توسط بهترین متخصص زنان توصیه می‌شود، عبارتند از:

  • انجام تمرین‌هایی مانند چایلد پوز، دیپ اسکوات و حرکت چهارپا 
  • حفظ تغذیه سالم و متعادل 
  • داشتن استراحت کافی و مدیریت استرس  
  • آماده کردن کیف زایمان برای بستری، لباس‌های راحت، موارد بهداشتی و هر چیزی که به نظرتان لازم و کاربردی است
  • تغذیه سالم در طول بارداری، داشتن رژیم غذایی غنی از مواد مغذی، ویتامین‌ و مواد معدنی
  • ورزش منظم و فعالیت‌های بدنی ملایم و مناسب مانند پیاده‌روی، شنا، یوگا و تمرینات تنفسی
  • شرکت در کلاس‌های آموزشی زایمان و پیش‌زایمانی
  • با پزشک خود در مورد برنامه زایمان خود صحبت کنید. اطلاعات دقیق در مورد برنامه زایمان به شما اطمینان خاطر خواهد داد و از نظر روحی و ذهنی شما آمادگی بیشتری را فراهم خواهد کرد.

بیشتر بخوانید:غربالگری پیش از تولد؛ جهت بررسی تمامی اختلالات کروموزومی جنین

اقدامات بعد از زایمان طبیعی

قطعا بعد از زایمان طبیعی، مراقبت از خود و نوزاد شما بسیار مهم است و در این مورد شما حتما نیاز به یک همراه دارید. در ادامه به برخی از نکات مراقبتی بعد از زایمان طبیعی اشاره خواهیم داشت:

  • سعی کنید برای خودتان وقت استراحت کافی در نظر بگیرید و به بدن خود فرصت دهید تا به طور طبیعی بهبود یابد.
  • برخی تمرین‌های کوچک و تکنیک‌های ماساژ مورد استفاده قرار گیرند.
  • به بهداشت شخصی خود و نظافت مناطق حساس بعد از زایمان توجه کنید. 
  • تغذیه سالم و مناسب بعد از زایمان نقش مهمی در بهبود سریع بدن شما و تامین نیازهای شیر مادر دارد.
  • درد بعد از زایمان طبیعی معمول است و ممکن است در طول چند روز اول بعد از زایمان ادامه داشته باشد که این مورد را باید با دارو های تجویزی پزشک مدیریت کنید.
  • انجام تمرینات کگل می‌تواند به تقویت عضلات لگن و کمر کمک کند. این تمرینات به بازگشت حالت طبیعی قبل از زایمان کمک می‌کنند و همچنین از ضعف عضلات لگن و ایجاد بی اختیاری ادرار جلوگیری می‌کند.
زایمان -طبیعی-برای-چه-کسانی-مناسب-نیست

چه کسانی نباید زایمان طبیعی داشته باشند؟

هرچند زایمان طبیعی یک گزینه مناسب برای بسیاری از زنان ممکن است باشد، اما در برخی شرایط، زایمان طبیعی ممکن است توصیه نشود و زنان باید به روش‌های دیگری از جمله سزارین تصمیم بگیرند. زیرا در این شرایط ممکن است برای سلامت مادر و یا نوزاد مخاطراتی وجود داشته باشد. برخی از شرایطی که زنان را از زایمان طبیعی منع کنند عبارتند از:

مشکلات قلبی:

در برخی موارد، مشکلات قلبی سنگین می‌تواند مانع از زایمان طبیعی شود.

مشکلات تنفسی:

مشکلات تنفسی شدید ممکن است به زایمان طبیعی مانع شوند.

عوارض مشکلات کلیوی:

مشکلات جدی در کلیه ممکن است تصمیم به زایمان طبیعی را دشوار کنند.

بیشتر بخوانید: حاملگی خارج رحمی؛ علائم آن، چگونگی تشخیص و درمان آن

عوارض مشکلات سیستم عصبی:

مشکلات جدی در سیستم عصبی ممکن است موجب شود زایمان طبیعی مناسب نباشد.

عوارض مشکلات خونریزی:

مشکلات جدی مرتبط با خونریزی و اختلالات خونی ممکن است مانع از زایمان طبیعی شوند.

سزارین گذشته:

در برخی موارد، زنانی که قبلاً سزارین داشته‌اند، ممکن است به دلیل عوارض مرتبط با آن، زایمان طبیعی را تجربه نکنند.

شرایط مشکلات جنین:

اگر جنین مشکلات جدی سلامتی داشته باشد، زایمان طبیعی ممکن است مناسب نباشد.

فشار خون بالا (پره‌اکلامپسیا):

فشار خون بالا و پره‌اکلامپسی می‌تواند مشکلات جدی را در حین زایمان ایجاد کند.

آیا مراحل زایمان در آب مشابه زایمان معمولی است؟

زایمان در آب یک روش غیرمتداول و خاص است که ممکن است با زایمان معمولی (زایمان واژینال) در برخی جنبه‌ها مشابه باشد، اما در برخی نواحی متفاوتی دارد. در زیر تفاوت‌ها و مشابهات این دو روش زایمان آورده شده است:

شباهت ها:

مراحل زایمان:

مراحل اصلی زایمان از جمله انگیختگی‌ها، گشودگی گردن رحم، و تولد نوزاد در زایمان در آب نیز حضور دارند.

دردهای شدید:

در زایمان در آب نیز، انگیختگی‌ها ابتدا به صورت شبیه به درد قاعدگی شروع می‌شوند و با گذر زمان به شدت افزایش می‌یابند.

تولد طبیعی:

همانند زایمان معمولی، هدف نهایی زایمان در آب نیز تولد طبیعی نوزاد است.

تفاوت‌ها:

محیط زایمان:

یکی از تفاوت‌های اصلی زایمان در آب، انجام این فرآیند در یک حوض آب خاص می‌باشد که داغی و بهداشتی است. این حوض به مادر این امکان را می‌دهد تا در حین زایمان در آب قرار بگیرد و در آب به تولد بپردازد.

آرامش مادر:

زایمان در آب ممکن است برای مادران آرام‌بخش‌تر باشد. آب گرم و حوض آب می‌تواند حس آرامش و راحتی را افزایش دهد.

پشتیبانی توسط آب:

وجود آب در حوض ممکن است وزن بدن مادر را کاهش دهد و حس پشتیبانی ایجاد کند، که در نتیجه ممکن است فشار و دردهای زایمان را کاهش دهد.

نحوه مراقبت:

زایمان در آب نیازمند تیم متخصصی است که تجربه در این زمینه داشته باشد و بتواند از نظر بهداشتی و ایمنی، زایمان را مدیریت کند.

خلاصه

زایمان طبیعی دارای مزایای فراوای بوده و اغلب متخصصین زنان توصیه دارند که در صورت وجود شرایط مناسب بدنی و اندازه مناسب لگن، حتما از این روش برای تولد نوزاد استفاده کنید.

زایمان طبیعی بسیار حساس بوده زیرا مادر فشار زیادی را در این میان تحمل می‌کند و باید توسط بهترین متخصص زنان انجام شود تا نوزاد هنگام خروج هیچ آسیبی نبیند.

برای کسب مشاوره در مورد اینکه آیا زایمان طبیعی برای شما مناسب است یا خیر، می‌توانید با خانم دکتر محبوبه غریب لکی، متخصص زنان و زایمان و فوق تخصص سلامت مادر و کودک صحبت کنید و با آرامش خاطر بیشتری زایمان خود را انجام دهید.

سوالات متداول زایمان طبیعی

چگونه متوجه شویم که زایمان طبیعی شروع شده است؟

انقباض ‌های مداوم رحمی
افت کردن گردنه رحم
پارگی کیسه آب
تنگ شدن و فشار بیش از اندازه رحم
فشار و کشش در ناحیه لگنی

زایمان طبیعی چقدر دردناک است؟

زایمان طبیعی معمولاً همراه با درد قابل توجهی است. درد زایمان اغلب به دلیل انقباضات رحم و کشیده شدن بافت های لگنی و مجرای تولید مثلی به وجود می‌آید.

چه مدت زمانی طول می‌کشد تا پس از زایمان طبیعی بهبود یابیم؟

حدود پنج روز نیاز به استراحت برای گذراندن دوران اصل نقاهت خود دارید، اما برای بهبودی کامل باید دو هفته منتظر بمانید.

چند روز بعد از زایمان طبیعی ورزش کنیم؟

بازگشت به فعالیت ورزشی پس از زایمان طبیعی بستگی به شرایط شما دارد. اکثر پزشکان توصیه می‌کنند حداقل تا پایان 6 هفته اول پس از زایمان منتظر بمانید، قبل از شروع ورزش، با پزشک خود مشورت کنید.

چه تمریناتی پس از زایمان طبیعی برای بهبود عضلات لگن و شکم توصیه می‌شود؟

تمرین‌های کششی کگل
تمرین‌های تقویتی شکم
پیاده‌روی در حدود 10 دقیقه در روز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط